Adwokat Joanna Zielińska

JOANNA ZIELIŃSKA

Kancelaria Adwokacka

Zasięgnij porady! 609-77-65-42

Zachowek

Prawa najbliższych zmarłego

Majątkiem zmarłego można rozrządzić na podstawie ważnego testamentu lub, jeśli nie został sporządzony, prawa spadkowego. Zdarza się jednak, że zmarły w testamencie nie uwzględnił najbliższych członków rodziny, zapisał im zbyt małą część majątku, albo za życia przekazał darowizny o wartości, która znacznie zmniejszyła masę spadkową. W takim wypadku polskie prawo zabezpiecza interesy bliskich i daje im prawo do zachowku, czyli do domagania się części majątku. Prawo to przysługuje zstępnym zmarłego (czyli dzieciom, wnukom, prawnukom, itd.), rodzicom oraz małżonkowi, o ile zmarły w chwili śmierci nie pozostawał z nimi w separacji ani nie wniósł pozwu o rozwód z wyłącznej winy małżonka.

Jaką część majątku dostają bliscy?

O zachowek nie może ubiegać się rodzeństwo zmarłego, dalsi krewni, osoby wydziedziczone w testamencie, osoby uznane za niegodne dziedziczenie (przez np. zniszczenie testamentu) ani najbliżsi, którzy otrzymali darowizny odpowiadające wartości przysługującej im kwoty. Zachowek musi być wypłacony w formie pieniężnej - nie można domagać się nieruchomości ani ruchomości. Zstępnym, małżonkowi i rodzicom zmarłego przysługuje jedna druga wartości udziału spadkowego a dla małoletnich zstępnych oraz osób trwale niezdolnym do pracy ten ułamek wynosi dwie trzecie. Na wartość spadku składa się wszystko to, co pozostawił zmarły oraz darowizny, które przekazał. Rozpatruje się też, kiedy zmarły je przekazywał– czy było to przed narodzinami zstępnych lub przed zawarciem związku małżeńskiego, oraz czy wartość darowizny była wystarczająco wysoka, by brać ją pod uwagę.

Jak domagać się zachowka?

Aby otrzymać należny zachowek, należy wystosować żądanie o zwrot części majątku do osób, którym zgodnie z testamentem została przyznana zbyt wysoka część spadku. Można zawrzeć z nimi pisemną ugodę. Jeśli z jakiegoś powodu zawarcie ugody nie jest możliwe, należy złożyć pozew do sądu. Jeśli, mimo decyzji sądu przychylnej najbliższym zmarłego, nie dostaną oni należnej kwoty, zostaje wszczęta egzekucja komornicza. Wybór najlepszej ścieżki do uzyskania części majątku zależy od wielu czynników i dobrze jest skonsultować się z prawnikiem, który przeanalizuje wszystkie możliwe opcje.